#คำบอกศักราชเทศนา ที่สามารถคิดปรับปรุงและนำไปใช้สำหรับพระธรรมกถึกที่ขึ้นนั่งเทศน์บนธรรมาสน์

 

#คำบอกศักราชเทศนาที่สามารถคิดปรับปรุงและนำไปใช้สำหรับพระธรรมกถึกที่ขึ้นนั่งเทศน์บนธรรมาสน์

1.ความหมายของ #คำบอกศักราช 

ในสมัยโบราณเรื่อยมาจนถึงปัจจุบัน ก่อนจะแสดงพระธรรมเทศนาบนธรรมาสน์ มีธรรมเนียมว่าพระธรรมกถึก(พระผู้แสดงธรรม)จะต้องบอกแก่ญาติโยมผู้ฟังให้รู้ว่า ณ วันที่กำลังฟังธรรมกันอยู่เป็นวันอะไร เดือนอะไร พุทธศักราชเท่าไร เรียกการบอกเช่นว่านี้ว่า “บอกศักราช”

2.#คำบอกศักราชเทศนา นี้สามารถนำไปปรับใช้ใช้อย่างยาวนานจนถึงปี พ.ศ. 2590 

ตามธรรมเนียมปฏิบัติที่สืบต่อกันแต่โบราณกาลนั้น ก่อนจะแสดงพระธรรมเทศนา ได้กำหนดให้พระธรรมกถึก (พระผู้แสดงพระธรรมเทศนา) จะต้องบอกแก่ญาติโยมผู้ฟังให้รู้ว่า ณ วันที่กำลังฟังธรรมกันอยู่เป็นวันอะไร เดือนอะไร พุทธศักราชเท่าไร เรียกการบอกเช่นว่านี้ว่า “บอกศักราช” คำ “บอกศักราช” นั้นบอกเป็นภาษาบาลีก่อน แล้วแปลเป็นไทยตามข้อความที่กำหนดไว้เป็นแบบแผน

3.คำบอกศักราชเทศนาที่กำหนดใช้ในปี พ.ศ. 2540 

3.ที่จะนำเสนอต่อไปนี้เป็น #คำบอกศักราชเทศนา ที่กำหนดใช้ในปี พ.ศ. 2540 และที่จะต้องมีการเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลาทั้งเรื่องของปีเดือนและวัน ซึ่งพระธรรมกถึกสามารถนำไปใช้ได้ตลอดไปจนถึงปี พ.ศ. 2590

คำบอกศักราชเทศนา วันอังคารที่ 12 เดือน ธันวาคม พุทธศักราช (พ.ศ.) 2540

อิทานิ ตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมาสัมพุทธัสสะ ปะรินิพพานะโต ปัฏฐายะ จัตตาฬีสุตตะระปัญจะสะตาธิกานิ เทฺวสังวัจฉะระสะหัสสานิ อะติกกันตานิ ปัจจุปปันนะกาละวะเสนะ มิคะสิระมาสัสสะ ทวาสะมัง  ทินัง วาระวะเสนะ ปน ภุมฺมะวาโร โหติ เอวัง ตัสสะ ภะคะวะโต ปะรินิพพานา สาสะนายุกาละคณนา สัลลักเขตัพพาติ.

(คำแปล) ศุภมัสดุ พระพุทธศาสนายุกาล จำเดิมแต่ปรินิพพานแห่งองค์สมเด็จพระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า บัดนี้ล่วงแล้ว 2540 พรรษา ปัจจุบันสมัย ธันวาคมมาส สุรทินที่ 12 ภุมมวาร พระพุทธศาสนายุกาลจำเดิมแต่ปรินิพพาน แห่งองค์สมเด็จพระผู้มีพระภาคเจ้านั้น มีนัยอันจะพึงกำหนดนับด้วยประการฉะนี้.

(ตัวแดง คือ วัน เดือน ปี พ.ศ. ที่จะต้องเปลี่ยน)

คำเปลี่ยน พ.ศ. คำบอกศักราชเทศนา

2561 เปลี่ยนว่า เอกะฉัฏฐะยุตตะระปัญจะสะตาธิกานิ

2562 เปลี่ยนว่า เทฺวฉัฏฐะยุตตะระปัญจสะตาธิกานิ

2563 เปลี่ยนว่า เตฉัฏฺฐะยุตตะระปัญจะสะตาธิกานิ

2564 เปลี่ยนว่า จะตุฉัฏฐะยุตตะระปัญจสตาธิกานิ

2565 เปลี่ยนว่า ปัญจะฉัฏฐะยุตตะระปัญจะสะตาธิกานิ

2566 เปลี่ยนว่า ฉะฉัฏฐะยุตตะระปัญจะสะตาธิกานิ

2567 เปลี่ยนว่า สัตตะฉัฏฐะยุตตะระปัญจะสะตาธิกานิ

2568 เปลี่ยนว่า อัฏฐะฉัฏฐะยุตตะระปัญจะสะตาธิกานิ

2569 เปลี่ยนว่า เอกูนะสัตตะตะยุตตะระปัญจะสาธิกานิ

2570 เปลี่ยนว่า สัตตะตะยุตตะระปัญจะสะตาธิกานิ

2571 เปลี่ยนว่า เอกะสัตตะตะยุตตะระปัญจะสะตาธิกานิ

2572 เปลี่ยนว่า เทฺวสัตตะตะยุตตะระปัญจะสะตาธิกานิ

2573 เปลี่ยนว่า เตสัตตะตะยุตตะระปัญจะสะตาธิกานิ

2574 เปลี่ยนว่า จตุสัตตะตะยุตตะระปัญจะสะตาธิกานิ

2575 เปลี่ยนว่า ปัญจะสัตตะตะยุตตะระปัญจะสะตาธิกานิ

2576 เปลี่ยนว่า ฉะสัตตะตะยุตตะระปัญจะสะตาธิกานิ

2577 เปลี่ยนว่า สัตตะสัตตะตะยุตตะระปัญจะสะตาธิกานิ

2578 เปลี่ยนว่า อัฏฐะสัตตะตะยุตตะระปัญจะสะตาธิกานิ

2579 เปลี่ยนว่า เอกูนาสีตะยุตตะระปัญจะสะตาธิกานิ

2580 เปลี่ยนว่า อสีตะยุตตะระปัญจะสะตาธิกานิ

2581เปลี่ยนว่า เอกาสีตะยุตตะระปัญจะสะตาธิกานิ

2582 เปลี่ยนว่า ทฺวาสีตะยุตตะระปัญจะสะตาธิกานิ

2583 เปลี่ยนว่า ตฺยาสีตะยุตตะระปัญจสะตาธิกานิ

2584 เปลี่ยนว่า จตุราสีตะยุตตะระปัญจะสะตาธิกานิ

2585 เปลี่ยนว่า ปัญจาสีตะยุตตะระปัญจะสะตาธิกานิ

2586 เปลี่ยนว่า ฉาสีตะยุตตะระปัญจะสะตาธิกานิ

2587 เปลี่ยนว่า สัตตาสีตะยุตตะระปัญจะสะตาธิกานิ

2588 เปลี่ยนว่า อัฏฐาสีตะยุตตะระปัญจะสะตาธิกานิ

2589 เปลี่ยนว่า เอกูนะนะวุตะยุตตะระปัญจะสะตาธิกานิ

2590 เปลี่ยนว่า นะวุตะยุตตะระปัญจะสะตาธิกานิ

คำเปลี่ยนเดือนคำบอกศักราชเทศนา

เดือนมกราคม เปลี่ยนว่า ปุสสะมาสัสสะ

เดือนกุมภาพันธ์ เปลี่ยนว่า มาฆะมาสัสสะ

เดือนมีนาคม เปลี่ยนว่า ผัคคุณะมาสัสสะ

เดือนเมษายน เปลี่ยนว่า จิตตะมาสัสสะ

เดือนพฤษภาคม เปลี่ยนว่า วิสาขะมาสัสสะ

เดือนมิถุนายน เป็นว่า เชฏฐะมาสัสสะ

เดือนกรกฎาคม เปลี่ยนว่า อาสาฬหะมาสมัสสะ

เดือนสิงหาคม เปลี่ยนว่า สาวนะมาสัสสะ

เดือนกันยายน เปลี่ยนว่า โปฏฐะปะทะมาสัสสะ หรือ ภัททะปะทะมาสัสสะ

เดือนตุลาคม เปลี่ยนว่า อัสสะยุชะมาสัสสะ

เดือนพฤศจิกายน เปลี่ยนว่า กัตติกะมาสัสสะ

เดือนธันวาคม เปลี่ยนว่า มิคะสิระมาสัสสะ

คำเปลี่ยนวันที่คำบอกศักราชเทศนา

วันที่ ๑ เปลี่ยนว่า ปะฐะมัง ทินัง

วันที่ ๒ เปลี่ยนว่า  ทุติยํ ทินํ

วันที่ ๓ เปลี่ยนว่า ตะติยัง ทินัง

วันที่ ๔ เปลี่ยนว่า จะตุตถัง ทินัง

วันที่ ๕ เปลี่ยนว่า ปัญจะมัง ทินัง

วันที่ ๖ เปลี่ยนว่า ฉัฏฐํ ทินํ

วันที่ ๗ เปลี่ยนว่า สัตตะมัง ทินัง

วันที่ ๘ เปลี่ยนว่า อัฏฐะมัง ทินัง

วันที่ ๙ เปลี่ยนว่า นะวะมัง ทินัง

วันที่ ๑๐ เปลี่ยนว่า ทะสะมัง ทินัง

วันที่ ๑๑ เปลี่ยนว่า เอกาทะสะมัง ทินัง

วันที่ ๑๒ เปลี่ยนว่า ทวาทะสะมัง ทินัง

วันที่ ๑๓ เปลี่ยนว่า เตระสะมัง ทินัง

วันที่ ๑๔ เปลี่ยนว่า จะตุททะสะมัง ทินํ

วันที่ ๑๕ เปลี่ยนว่า ปัณณะระสะมัง ทินัง

วันที่ ๑๖ เปลี่ยนว่า โสฬะสะมัง ทินัง

วันที่ ๑๗ เปลี่ยนว่า สัตตะระสะมัง ทินัง

วันที่ ๑๘ เปลี่ยนว่า อัฏฐาระสะมัง ทินัง

วันที่ ๑๙ เปลี่ยนว่า อูนวีสะติมัง ทินัง

วันที่ ๒๐ เปลี่ยนว่า วีสะติมัง ทินัง

วันที่ ๒๑ เปลี่ยนว่า เอกะวีสะติมัง ทินัง

วันที่ ๒๒ เปลี่ยนว่า ทวาวีสะติมัง ทินัง

วันที่ ๒๓ เปลี่ยนว่า เตวีสะติมัง ทินัง

วันที่ ๒๔ เปลี่ยนว่า จะตุวีสะติมัง ทินัง

วันที่ ๒๕ เปลี่ยนว่า ปัญจะวีสะติมัง ทินัง

วันที่ ๒๖ เปลี่ยนว่า ฉัพพีสะติมัง ทินัง

วันที่ ๒๗ เปลี่ยนว่า สัตตะวีสะติมัง ทินัง

วันที่ ๒๘ เปลี่ยนว่า อัฏฐะวีสะติมัง ทินัง

วันที่ ๒๙ เปลี่ยนว่า อูนะติงสะติมัง ทินัง

วันที่ ๓๐ เปลี่ยนว่า ติงสะติมัง ทินํ

วันที่ ๓๑ เปลี่ยนว่า เอกะติงสะติมัง ทินัง

คำเปลี่ยนวันคำบอกศักราชเทศนา

วันอาทิตย์ เปลี่ยนว่า ระวิวาโร

วันจันทร์ เปลี่ยนว่า  จันทะวาโร

วันอังคาร เปลี่ยนว่า ภุมมะวาโร

วันพุธ เปลี่ยนว่า วุธะวาโร, พุธะวาโร

วันพฤหัสบดี เปลี่ยนว่า คะรุวาโร

วันศุกร์ เปลี่ยนว่า สุกกะวาโร

วันเสาร์ เปลี่ยนว่า โสระวาโร